3 نوع چوب چنار و معرفی درخت آن

آشنایی با چوب درخت چنار

این درخت از تیره Platanaceae می‌باشد که از درختان بومی نیمکره شمالی است. درختان بلند قامت با برگ‌های پهن هستند و ارتفاع آنها به 30 تا 50 متر می‌رسد. در پاییز برگ‌های آن می‌ریزد و معمولا در کنار جویبارها و زمین‌های مرطوب می‌رویند. اما این درخت به‌طور شگفت‌انگیزی نسبت به خشکی و کم‌آبی نیز مقاوم است.

انواع درخت چنار در ایران به وفور یافت می‌شود و اغلب گونه‌ی چنار خاوری در ایران می‌روید. این درخت از جمله درختانی است که اگر محیط برای آن فراهم شود عمر و رشد زیادی دارد. قدمت بالای انواع چنار در ایران نشان می‌دهد که با آب و هوای ایران سازگاری خوبی دارد.

تنه درخت چنار به بلندی و راستی درخت سرو است و برگ‌هایی پنجه مانند شبیه درخت مو دارد.

به نقل از وبسایت شبکه گیاهی ایران: تیره Platanaceae شامل درختان بزرگ و خشکی‌پسند با برگ‌های خزاندار، متوسط تا بزرگ، متناوب و ساده است. برگ‌ها پنجه‌ای شکل با رگبرگ‌های پرمانند و حاشیه دندانه‌دار دارند و گوشوارک‌های فلس مانند و زودافت نیز دیده می‌شود. گونه خاوری (Platanus orientalis) در ایران رشد می‌کند و در صورت فراهم بودن شرایط مناسب، عمر و رشد طولانی دارد.

در مقطع شعاعی این چوب مگسی‌های قرمز متمایل به قهوه‌ای یا نقره‌ای تولید می‌شوند که به صورت اشکال مشخصی در مقطع مماسی پدیدار می‌شوند. اگر بر روی این مقطع کمی روغن مالیده شود زیبایی رنگ چوب چنار دو برابر می‌شود. Platanus علاوه بر کیفیت بالا به دلیل فراوانی، قیمت بسیار مناسبی دارد. یک چوب رنگ پذیر و جلاپذیر با قابلیت چسب خوری عالی است.

اما این چوب پرزدار است و نمی‌توان به راحتی آن را پرداخت کرد. از معایب چوب چنار این‌است که با اینکه خیلی زود خشک می‌شود اما تاب بر میدارد.

وزن تنه درخت چنار 0.57 است و یکی از چوب‌های نیمه سنگین، نیمه سخت، همگن و راست تار است که از نظر بافت شبیه چوب راش است. حلقه‌های سالانه آن چندان مشخص نیستند و چوب بیرون آن مایل به زرد است. اما چوب درون آن صورتی مایل به خاکستری است و حدود آن مشخص نیست. رنگ چوب چنار که کهن سال باشد قهوه‌ای براق است.

انواع چنار به همراه عکس چوب چنار خاوری

چوب این درخت از درختان پهن برگ و خزان پذیر است که در اروپا به جز نواحی شمال و شمال شرقی یافت می‌شود. این نوع چوب در تمامی شهرهای ایران یافت می‌شود. از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب ایران شاهد اینگونه درخت خواهید بود.

چراکه این درخت زیبا سازگار با محیط اطراف است و خزان کننده در تابستان و زمستان است. چوب Platanus دارای گونه‌های متنوعی است که در ادامه به انواع چنار اشاره کرده‌ایم:

چوب چنار خاوری (Platanus Orientalis-L)

چنار خاوری معمولا در اکثر نقاط ایران مانند شهرهای اصفهان، تهران، ارومیه، خراسان، جنوب البرز و…. رشد می‌کند. انواع درخت چنار در ایران بیشتر درختان کهنسال و مقاوم به شرایط گرم و خشک هستند. برگ‌های خزان کننده آن 5 تا 7 لوب و در قاعده گوه‌ای شکل و در سطح زیرین کرک دار می‌باشد.

میوه این درخت کرکدار است و معمولا تنه درخت چنار خاوری بدون شاخه آن تا 8 متر بلندی و 1 متر قطر دارد. حتی گاهی این درخت بدون شاخه تا 18 متر و قطر آن گاهی در تک درختان تنه کوتاه بیشتر از 4 متر است.

رنگ تنه‌ درخت چنار خاوری کرم تا خاکستری بصورت پوسته پوسته است. چوبی سخت، سنگین و با کیفیت بالا دارد و برای مبلمان و منبت کاری بسیار مناسب است. این گونه بیشتر در مناطق مدیترانه‌ای، ایران و خاورمیانه رشد می‌کند و به خاطر سایه‌بان گسترده و چوب باکیفیتش معروف است.

چوب چنار آمریکایی (Platanus occidentalis)

اینگونه بومی شرق آمریکا از مرز کانادا تا تگزاس و فلوریدا وجود دارد. گونه‌ی آمریکایی تا 35 الی 40 متر می‌تواند بلند شود. پوسته تنه این درخت دارای رنگ و طرح و نقش متنوع‌تری نسبت به سایر چنارها است. میوه‌ی کروی این درخت کرک دار نیست و برگ‌های آن سه و 5 قسمتی است که در سطح رو، سبز و در سطح زیر در محل رگ برگ‌ها کرک دار هستند.

چنار آمریکایی برگ‌هایی بزرگ با لوب‌های کمتر است و رنگ تنه‌ درخت آن روشن با پوست نازک‌ و صاف‌ است. چوب آن نرم‌تر و سبک‌تر از چنار خاوری است و کیفیتی متوسط رو به بالا دارد. این درخت در مناطق شرق و مرکز آمریکا رشد می‌کند و به دلیل رشد سریع و چوب سبک‌تر در صنایع سبک‌تر کاربرد فراوان دارد.

چوب چنار هیبریدی (Platanus x acerifolia)

نوع هیبریدی آن برگ‌هایی شبیه چنار خاوری دارد و تنه‌اش صاف با لکه‌های روشن و تیره است. کیفیت چوب آن متوسط بوده و مقاومت خوبی در برابر آلودگی و شرایط محیطی شهری دارد. این نوع که در پارک‌ها و مناطق شهری اروپا و آمریکا کشت می‌شود، ترکیبی از ویژگی‌های دو گونه اصلی بوده و به دلیل مقاومت بالا در محیط‌های شهری بسیار محبوب است.

گونه‌ی هیبریدی ویژگی منحصر به فردش مقاومت زیاد در برابر آلودگی هوا و شرایط سخت شهری است که باعث شده در فضای شهری و پارک‌ها بسیار محبوب شود و ترکیبی از زیبایی و دوام را به‌خوبی ارائه دهد.

ویژگی‌ های چوب درخت چنار و عکس چوب چنار خاوری

رنگ چوب چنار روشن سفید تا خاکستری و بافت نیمه متراکم و یکنواخت است که یکی از انواع چوب‌های طبیعی مناسب برای نجاری و کار‌های هنری می‌باشد. سختی و چگالی متوسط دارد و برای کار‌های برش‌کاری، سوراخ ‌کاری و پرداخت گزینه‌ی مناسبی است.

اما بدلیل مقاومت کم در برابر رطوبت، بهتر است در فضای داخلی استفاده گردد و از پوشش‌های محافظتی استفاده شود. ویژگی‌های منحصر به‌فرد انواع چنار را بصورت جدول ملاحظه می‌فرمایید: